Karta
z historii Zgorzelca
Najstarsza wzmianka o Zgorzelcu pojawia się
dokumencie wystawionym przez cesarza Henryka IV w
1071 roku. Miejscowość jawi się w nim
pod nazwą Villa Goreliz. Nazwę miasta utworzono
najprawdopodobniej od czasownika "goreti" tj.
gorzeć, palić, płonąć. W Polsce szlacheckiej
nadnyski gród nazywano zazwyczaj Gerlicz, Gierlicz
lub Gorlic. Szczególnie silny wpływ na powstanie i
rozwój miasta miało korzystne położenie
komunikacyjne. To właśnie tutaj krzyżowały się
najważniejsze szlaki ówczesnej Europy: Via Regia
(Droga Królewska) oraz trakt z Pragi do portów
bałtyckich. Tędy przejeżdżali kupcy, rycerze i
pielgrzymi przemierzający drogę Św. Jakuba.
W 1220
roku, dzięki akcji kolonizacyjnej Zgorzelec uzyskał
prawa miejskie. W 1346 roku Zgorzelec był jednym ze
współzałożycieli Związku Sześciu Miast -
konfederacji skupiającej królewskie miasta Górnych
Łużyc. Szczyt potęgi miasta przypadł na II połowę XV
i I połowę XVI wieku. Wzdłuż szlaku Via Regia, od
Erfurtu do Wrocławia, nie było w tym czasie
większego ośrodka miejskiego niż Zgorzelec.
Dzisiejszą nazwę miasta uchwalono w 1946. W
roku 1949 w Zgorzelcu osiedliło się 14.5 tyś
Greków i Macedończyków prześladowanych w swej
ojczyźnie z racji przekonań politycznych. W
powojennej historii przełomowe znaczenie dla rozwoju
miasta miało rozpoczęcie pod koniec lat
50-tych budowy kombinatu
paliwowo-energetycznego w Turoszowie.
Dzięki tej
inwestycji stało się ono centrum życia społeczno
gospodarczego oraz kulturalnego regionu.
Tu 6 lipca 1950 roku w gmachu Zgorzeleckiego Domu
Kultury podpisano układ pomiędzy PRL a NRD o
wytyczeniu "Granicy Pokoju i Przyjaźni na Nysie
Łużyckiej" - z czasem znany właśnie jako Układ
Zgorzelecki. W maju 1998 roku pomiędzy Zgorzelcem i Goerlitz podpisana została Proklamacja o utworzeniu
Europa Miasta Zgorzelec/Goerlitz.
Po reformie
systemu administracji od 1 stycznia 1999
Zgorzelec jest siedzibą Powiatu Zgorzeleckiego.